Quê hương là gì hở mẹ
Mà sao ba Đức dạy phải yêu...
Tôi tưởng tượng đến một ngày kia con mình sẽ hỏi tôi câu đó.
Mấy hôm nay mình và bạn chồng đã tranh luận ít nhiều về chuyện chọn quê hương cho con chúng tôi sau này.
Sẽ không cần phải suy nghĩ nhiều nếu chúng tôi đơn giản chấp nhận con chúng tôi (1) là người Việt trên đất Việt hoặc (2) trở thành một người Mỹ (gốc Việt) trên đất Mỹ.
Nếu con có cơ hội được học tập và phát triển tại Mỹ thì đưa con về học ở VN là một quyết định không dễ dàng gì với chúng tôi. Nhưng liệu có dễ dàng hơn khi muốn con vẫn là một người Việt Nam trên đất Mỹ.
Cali là tiểu bang có nhiều người việt nhất ở Mỹ, có nhiều khu người Việt, có nhiều little Sài Gòn. Có lần bạn Đức hỏi vui là nếu sau này con mình hỏi "Sao gọi là little Sài Gòn mà không gọi là little Hồ Chí Minh?" thì sẽ giải thích với con làm sao?
Cuối tuần rồi mình gặp lại một người anh họ. Anh bằng tuổi mình và theo gia đình sang đây từ 20 năm trước. Một cuộc hội ngộ sau 20 năm. Thú thật trong 20 năm ấy, thỉnh thoảng chỉ là những cuộc gọi của những người lớn, mình thì chẳng nhớ kỷ niệm nào về anh cả và cũng chưa một lần trực tiếp liên lạc với anh sau 20 năm. Anh gọi cho mình trước, anh vẫn nói được tiếng Việt vì ba mẹ vẫn bắt phải nói tiếng Việt ở nhà, nhưng anh thú thật anh sử dụng tiếng Việt không tốt lắm, anh dùng tiếng Anh tốt hơn. Mình thấy anh giỏi, anh nói rõ ràng, anh đọc được, viết được, vậy là quá giỏi.
Ký ức về Vn trong anh chỉ là những hình ảnh mơ hồ vụn vặt. Ba anh là người của chính quyền Sài Gòn cũ và chắc sẽ không bao giờ trở về Vn. Nhưng anh nói, có thể mẹ anh muốn về và khi nào bà muốn về anh sẽ đưa bà về.
Bạn gái anh người gốc Nhật và cũng đã sang Mỹ lâu lắm rồi. Bọn mình hỏi "hometown" của chị, thì chị bảo ở một thành phố nào đó nằm giữa Cali.
Tối đó, bốn đứa đi ăn tối ở một quán ăn người Việt, ông chú ở quán đó khá vui tính, hỏi thăm đủ thứ khi thấy mấy đứa Việt Nam. Mình nhớ ông chú đó có nói "chú qua năm 75, mất nước là chú đi luôn".
Bạn Đức suy nghĩ lung lắm, bạn ấy luôn có cảm giác mình là một kẻ xa xứ, luôn tự hỏi tại sao mình chưa thể trở về. Bọn mình sợ nếu sau này dạy con về quê hương, trả lời con thế nào khi con hỏi "tại sao bố mẹ lại bỏ quê hương mà đi?"
Thật ra, mình không nghĩ lung đến thế khi quyết định theo chồng xa xứ. Quê hương nó ở trong lòng mình, nó ở trong nỗi nhớ niềm thương với những người đã gắn bó với mình suốt chừng ấy năm. Hơn 23 năm ký ức đủ để mình sống xa xứ vài năm, để mình biết nhớ và biết rằng mình luôn có một nơi chốn quay về.
Nếu sau này con mình xa xứ,
Mình muốn con mình có nhiều kỷ niệm với quê hương, sẽ có những mùa hè Việt Nam, sẽ có những trung thu hay Tết nhất Việt Nam...
Mình muốn con mình nếu có ai hỏi quê con ở đâu, con sẽ nói là con sinh ra ở abc, nhưng con cũng có quê ở VN nữa.
Mình muốn con mình khi đủ lớn để biết yêu biết nhớ, con sẽ một lần trở lại VN, bằng những thôi thúc trong chính bản thân con muốn tìm về nguồn cội.
Mình không biết mình có yêu quê hương không, nhưng mình yêu một tỉ thứ, một tỉ niềm vui, một tỉ kỷ niệm với nơi mình sinh ra và lớn lên.
Rồi con mình cũng sẽ có một tỷ thứ để yêu để nhớ về nơi nó sẽ được sinh ra và lớn lên, nhưng mình cũng mong con mình có cơ hội để yêu thêm vài mươi thứ ở nơi mà bố mẹ nó đã sinh ra và lớn lên.
Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bướm vàng bay
Quê hương là con diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ
Êm đêm khua nước ven sông
....
(Quê hương - Đỗ Trung Quân)
