Cần rất nhiều tình thương

Mấy hôm nay đất nước mình lại thêm "bao phen hờn tủi". Những người lớn tuổi, như ba mẹ và các cô cậu mình đều là những người từng trải qua nhiều biến động của thời cuộc. Khi họ đã bỏ đất mẹ ra đi, dù lòng còn nhiều lưu luyến nhưng hờn giận chắc cũng chưa nguôi ngoai. Khi nhìn thấy những bạo động trong và ngoài nước, và cả những người trong gia đình, lòng mình cũng có nhiều hoang mang. Mình kể với anh về những xáo động và suy tư của mình. Anh không nói gì chỉ gửi cho mình một bài thơ. Cảm ơn anh rất nhiều.

Đất Nước Tình Thương

Đất Nước mình đẹp lắm đấy em ơi
Biển trải rất xa và núi rừng xanh thẳm
Những con đường lúa đôi bờ xa tắp
Những hàng cây im lặng đợi mặt trời


Đất Nước mình đẹp lắm đấy em ơi
Từ Lũng Cú đến Cà Mau đất mũi
Đất Nước mình qua bao phen hờn tủi
Vẫn nở hoa, cây táo ấy sau nhà!


Em thương thôi, đừng hờn giận nữa nha
Bởi Đất Nước cần nhiều tình thương lắm!
Những khổ đau thấm sâu vào từng dặm
Hàn gắn đến bao giờ? Tổ Quốc mới đi lên?


Em đừng giận nữa, chỉ thở thôi nghe em
Nghe tiếng tim mình đập trong lòng Đất Nước
Bỏ hết xuống cái Tôi mình quá lớn
Chỉ để thương ngay nỗi khổ trong mình


Trước khi cất lời, em giữ lại lặng thinh
Dù nhìn thấy những điều tim buốt nhói
Hay trăn trở với muôn vàn câu hỏi
Phải làm sao để đỡ những muộn phiền?


Phải chăng Đất Nước là của những kẻ có tiền?
Hay những kẻ quên mình từ đâu nhỉ?
Bao gian khó trút lên người chăm chỉ
Mặn mồ hôi mà cay đắng chất chồng?


Em thấy đấy, nước mình đáng thương không?
Nếu thương thật thì em ngồi yên lại
Đừng để giận cuốn mất mình đi mãi
Bình an rồi, em sẽ rõ đúng – sai….


Đất Nước mình vẫn sẽ có ngày mai
Nếu từ hôm nay, em thương mình chân thành nhất…
Hãy yêu Đất Nước từ những gì có thật
Như yêu ba, yêu mẹ, yêu mình…
Như yêu chiều tà hay yêu ánh bình minh
Như yêu bão tố hay những ngày nắng hạn
Như yêu thầy, yêu bạn….
Yêu mùa hè đã đến cầm tay….


Em ạ, em phải thấy mình rất may
Khi thấy Đất Nước còn an bình như thế…
Dù những chuyện trái ngang vô kể
Thì niềm thương còn ở trái tim mình!


(Nguyễn Thùy Linh)
https://langmai.org/dai-may-tim/tho/dat-nuoc-tinh-thuong/

Nguyên Hà - Khánh Ly - Lê Cát Trọng Lý

Đây là ba nghệ sĩ mà mình may mắn được đi xem biểu diễn trong đợt về VN lần này. Ba phong cách rất khác nhau, cũng có vẻ như là của ba thời kỳ khác nhau.

Nguyên Hà
Mình thích chị Hà hát khá lâu rồi, từ khi chị còn hát mộc ở cà phê Bệt Ngô Thời Nhiệm năm bảy tám năm về trước. Người chị bé, gương mặt là lạ nhưng không quá đặc biệt. Nhưng giọng hát của chị thì đặc biệt, vang và truyền cảm vô cùng. Những bài mình đã nghe chị hát thì không thích được ai hát nữa.Trước khi về, tụi mình đã bảo nhau là nhất định phải đi nghe chị hát. Tuần nào thứ hai ở lại Sài Gòn, tụi mình cũng đến Openshare chờ nghe chị hát.
Giờ chị chỉ hát ở Openshare tối thứ hai. Thỉnh thoảng có một vài đêm nhạc riêng ở một quán cà phê nào đó ở Sài Gòn.
Chị hay hát nhạc buồn. Giọng chị cũng buồn da diết.

Khánh Ly
Một buổi sáng trong lúc ngồi ăn sáng ở nhà, bạn chồng đọc hết báo rồi mình vẫn chưa ăn xong. Bạn ý chán quá đọc nốt cả những trang rao vặt quảng cáo thì thấy thông tin về một đêm nhạc của cô Khánh Ly ở Nhạc viện thành phố. Vậy là hai đứa lên Sài Gòn, mua vé đi xem. Tụi mình mua vé rẻ nhất, ngồi tít xa trên lầu. Ngồi trên lầu có một cái hay là mình có thể ngắm hết cả khán phòng bên dưới. Buổi diễn hôm đó có rất nhiều khán giả là các cô bác lớn tuổi. Họ mặc đồ đẹp, áo dài, áo đầm hay những bộ vest trang nhã, trang điểm và cầm hoa đến xem. Tự nhiên mình có cảm giác mình sống lại những ngày xưa cũ ở Sài Gòn.

Đêm diễn này là một trong những đêm diễn trong một chương trình từ thiện của các nghệ sĩ trong và ngoài nước. Ở tuổi 70, giọng hát của cô vẫn vang và trầm ấm lạ lùng. Cô Khánh Ly nói chuyện rất duyên dáng và khiêm cung. Cô nhiều lần cảm ơn Chúa đã cho cô giọng hát, cảm ơn khán thính giả đã thương mến cô, được hát ở Nhạc viện là một vinh dự lớn lao cho cô. Cô hát khoảng hơn chục bài trong chương trình, và kể những câu chuyện nhỏ về những bài hát.

Ra về, tụi mình chỉ tiếc là đã không dắt ba mẹ mình đi xem. Không biết ba mẹ sẽ thấy sao, liệu ba mẹ có nhìn thấy lại một thời tuổi trẻ của mình?

Lê Cát Trọng Lý
Năm 2016, Lý có ra một đĩa mới tên là Không sao về bắt đầu. Hai đĩa nhạc gần đây của Lý, Dreamers và Không sao về bắt đầu, Lý tự làm đĩa và tự phát hành trên FB của mình. Mình đặt mua đĩa nhạc và chuyển về nhà. Một năm sau, mình mới có dịp cầm trên tay đĩa CD đó. Mình mang nó lên Đà Lạt tặng sinh nhật một người bạn, rồi tụi mình cùng nghe với nhau từ file mp3(?!?!) vì không có đầu CD để nghe.

Lúc đó là tháng 11/2017. Rồi từ đó đến giờ, những bài hát đó cứ theo tụi mình ngày ngày.

Từ Dreamers, Lý đã kết hợp với bạn Tú và dàn nhạc để cho những sản phẩm âm nhạc phong phú và bay bổng hơn. Mình rất thích series Live in Church của Lý, nhưng  với mình album mới này là album hay nhất của Lý từ trước tới giờ.

Một ngày cuối năm, mình hay tin Lý sẽ tổ chức concert ở Hà Nội, mang tên là Con chim già ngất ngư. Hai vợ chồng không có chần chừ gì hết, đặt vé rồi bay ra Hà Nội xem Lý diễn. Vé của Lý không có ghi chỗ ngồi, chỉ chia ra thành từng khu vực, nên dù trời Hà Nội rất lạnh các bạn đến sớm xếp hàng để ngồi được chỗ đẹp. Lý diễn cùng dàn nhạc ở phòng hòa nhạc Học viện âm nhạc quốc gia, khán phòng đẹp nhất mà mình từng đến. Lý hát nhiều bài trong album mới, một số bài trong dự án Những câu đố dành cho trẻ con của Lý, một số bài mới sáng tác. Lý vẫn hiền lành và hồn nhiên. Giọng hát của Lý bay bổng. Nhạc của Lý vẫn trúc trắc khó hiểu.

Buổi diễn hôm đó là một tổng hòa tuyệt vời. Lần đầu tiên mình xem trực tiếp Lý hát cùng dàn nhạc. Mình bay lên và tan vào trong đêm diễn hôm đó.

Nếu Nguyên Hà hát những bài tình da diết pha chút sầu muộn của tuổi trẻ đương đại, Khánh Ly đại diện cho những ngày xưa cũ, thì Lý và nhạc của Lý cho mình cảm giác xuyên không đến một chân trời bình yên xa lắc.

Những ngày tháng 3

Anh vẫn giữ thói quen đọc sách cho tôi nghe những hôm khó ngủ, từ lúc còn xa nhau. Tôi nằm gối đầu lên tay anh, mắt dõi theo những dòng chữ mà anh đọc. Anh xoay người, ôm tôi vào lòng. Anh không thích em nhìn anh đọc hử. Ừ, anh không thích, nằm nghe anh đọc thôi.

Thường một buổi đọc truyện đêm khuya như vậy sẽ bắt đầu bằng màn tìm sách. Đã lâu rôì anh chỉ đọc cho tôi nghe những mẩu chuyện ngắn, vài bài thơ, hay một trích đoạn nào đó. Chúng tôi không đủ kiên nhẫn để đọc cùng nhau một quyển sách dài nữa, vì thường tôi sẽ ngủ mất ở đâu đó giữa chừng và có khi hôm sau tôi không thể nhớ nổi câu chuyện đã đi đến đâu. Vậy nên, anh sẽ đọc cho tôi nghe, đợi tôi ngủ, anh cũng ngủ hoặc anh sẽ đọc tiếp những câu chuyện của anh. 

Chỉ là chúng tôi thích làm mọi thứ cùng nhau. Chúng tôi may mắn là mình có đủ thời gian cho nhau. 

Thỉnh thoảng, chúng tôi lại có những ngày nằm ôm nhau và tự hỏi chúng tôi sẽ đi về đâu. 

Anh không thích nước Mỹ hả?

Ừ, nước Mỹ xa quá.

Chúng tôi nói về những miền đất chúng tôi sẽ đến, những nơi chốn mà chúng tôi nghĩ là "gần" hơn. Chúng tôi chưa sắp xếp hành trang để lên đường ngay được, nhưng chỉ nghĩ đến thôi cũng thấy vui.

Bánh xèo của mẹ

Mấy hôm nay đầy bụng, ngồi nghĩ xem mình thèm ăn cái chi chi. Những lúc như thế này, thì chỉ ăn đúng món mình thèm mới có thể cứu rỗi được đời mình. Sau một hồi nghĩ ngợi, nghĩ ra món bánh xèo cuốn rau sống đủ loại chấm với nước mắm chua ngọt.

Từ hồi qua đây, ra ngoài ít ăn bánh xèo. Nhớ có một lần đi ăn với anh họ, mình nói là mình thích món bánh xèo của mẹ nhất nên bữa đó mình gọi bánh xèo. Lúc về anh hỏi ngon bằng bánh xèo của mẹ không, thiệt tình là lúc nào bánh xèo của mẹ cũng ngon nhất.

Mỗi lần thèm bánh xèo, mình hay lọ mọ tự đổ. Hơi lích kích đủ thứ, giá đậu xanh, nấm, thịt ba chỉ, tôm, rồi phải đủ loại rau thơm với lại một chén nước mắm thần thánh. Ở nhà thì chắc chắc sẽ có nước mắm thần thánh, còn nước mắm mình làm thì hên xui, mà xui nhiều hơn hên.

Bữa nay, ra ngoài ăn bánh xèo. Bánh xèo chay, có đúng 4 cọng xà lách, 2 cọng rau bạc hà với lại một nhúm ngò. Lật cái bánh xèo ra nhìn toàn là củ sắn với một chút nấm mèo, một chút đậu hũ. Nước mắm chay thì đúng dở, dở còn hơn nước mắm chay mình làm bánh cuốn bữa trước. Huhu, sao không làm bánh xèo có tâm một chút chớ!!!

Mình nhớ mỗi lần ở nhà mẹ đổ bánh xèo là một nồi bột. Đổ cái nào là cả nhà ngồi chờ xào luôn cái đó. Nóng hổi, giòn rụm, rau thơm ngút ngàn. Hồi nhỏ mình không ăn được bánh xèo, rồi lớn lên thì mỗi lần là phải làm hai cái.

Đặt vé về Việt Nam ăn bánh xèo của mẹ đây!!!!

Ethnic Identity Vs. National Identity

Hôm trước mình vừa có một bài tập về Personal Identity và mình chọn viết về Ethnic Identity vs. National Identity, nôm na là nếu con mình sinh ra và lớn lên ở Mỹ, thì nó sẽ tự nhận mình là người Việt Nam hay là Mỹ.

Trong những tài liệu mình đọc để viết bài, thì có mấy ý mình thấy rất thích. Một bài khá tổng quát về ethnic identity. Một bài nữa cũng có ý hay là về những mối tương quan giữa ethnic identity và discrimination và self-esteem. Một bài thì viết về những yếu tố có ảnh hưởng đến việc hình thành bản sắc dân tộc.

Personal identity như kiểu "Tôi là ai", một câu hỏi mà đến một lứa tuổi nhất định người ta tự hỏi và tự tìm tòi để trả lời cho chính bản thân mình. Có nhiều khía cạnh về nhân dạng (identity) của một con người và ethnic identity là một trong những khía cạnh đó. Ethnic identity, có thể tạm dịch là bản sắc dân tộc, có nghĩa là cảm giác thuộc về, là một thành viên của một dân tộc nào đó. National identity, có thể tạm gọi là bản sắc quốc gia, là cảm giác thuộc về, hòa nhập với một xã hội mới. Câu hỏi đặt ra là, những đứa trẻ là người nhập cư thì sẽ phát triển những khía cạnh này như thế nào và những yếu tố này ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển của trẻ.

Mình đã từng nghĩ rằng, ethnic identity và national identity có thể mâu thuẫn với nhau. Nhưng mà có nghiên cứu đã chỉ ra rằng, hai yếu tố này có thể phát triển độc lập với nhau. Một đứa trẻ hoàn toàn có thể nhận mình là Việt Nam và là người Mỹ. Và, một strong ethnic identity sẽ giúp đứa trẻ tự tin và phát triển tốt hơn ở một số khía cạnh. Tuy nhiên, mình thấy đó vẫn là lý thuyết. Thực tế thì theo suy nghĩ cá nhân, mình thấy những đứa trẻ Việt sinh ra và lớn lên ở Mỹ, tụi nó Tây quá (haizz, hiển nhiên). Nhưng có khi với tụi tây, thì bọn nhỏ này lại Việt Nam quá. Mình luôn thắc mắc là tụi nó sẽ suy nghĩ như thế nào về identity của mình.

Hôm trước, mình có một bài tập phỏng vấn các em vị thành niên về một số suy nghĩ, quan điểm của các em về bản thân, gia đình, bạn bè, tương lai, ... Mình tò mò hỏi thêm về vấn đề này. Mình phỏng vấn 3 em, tuổi từ 11 - 13, ba mẹ đều là người Việt, hai em sinh ở VN và sang Mỹ từ rất bé, một em sinh ở Mỹ. Khi được hỏi là các em tự nhận mình là người VN hay người Mỹ. Một em trả lời luôn là American. Một em thì bảo là nói chung em không suy nghĩ nhiều lắm về vấn đề này, nói chung là em không nghĩ là VN hay Mỹ mà em nghĩ chung về being a human. Còn một em thì nói với mình, em khác các bạn Mỹ thế nào, mà em cũng khác các anh chị em của em ở VN thế nào, xong, kết luận là em thấy em in between. Ba em đều có thể hiểu được tiếng Việt, hai em vẫn nói tiếng Việt khá tốt vì ba mẹ bắt phải dùng tiếng Việt ở nhà, nhưng một em thì không nói tốt lắm và nhìn chung các em thấy không có nhu cầu học thêm tiếng Việt. Các em vẫn còn khá nhỏ, nhưng đó là một cuộc nói chuyện thú vị. Có thể, một lúc nào đó, mình lại phỏng vấn các bạn lớn hơn một chút về vấn đề này để có thêm nhiều góc nhìn hơn.

Trong bài viết nghiên cứu về những yếu tố ảnh hưởng đến ethnic identity có phân tích về sự ảnh hưởng của ba yếu tố: ngôn ngữ, gia đình, và cộng đồng. Theo đó yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất là cộng đồng, sau đó đến ngôn ngữ. Gia đình tác động gián tiếp đến ehtnic identity qua việc tác động đến ngôn ngữ. Mình thấy điều này cũng hợp lý, vì cả ethnic identity hay national identity đều là cảm giác thuộc về một cộng đồng nhất định. Do đó, việc tạo sự kết nối giữa các em với cộng động người Việt/cộng đồng chung sẽ góp phần hình thành identity.

Mình có một người anh họ, sang Mỹ lúc 5 tuổi. Hai anh em mình hầu như không biết đến nhau cho đến khi mình sang Mỹ và bắt đầu liên lạc lại. Hôm trước, đi cắm trại với anh, anh bảo là anh cảm thấy buồn vì không có nhiều kết nối với họ hàng của mình ở VN. Anh nói tiếng Việt rất sõi, biết đọc biết viết, vì ba anh bắt anh học từ nhỏ. Bạn gái anh là người Nhật và có một gia đình đông vui ở bên này. Anh nói, rồi sau này mấy anh em mình cũng sẽ có một gia đình lớn ở đây. Ừ, mình cũng hy vọng vậy. Mình thích con mình lớn lên có anh em cô dì chú bác ông bà. Hồi trước, mình có tham gia một bài tập về tâm lý, trong đó, mình vẽ ra cây phả hệ nhà mình, và nói về những người thân của mình. Đó là một cách để mình nhìn lại nguồn cội của chính bản thân mình, điều đó giúp mình hiểu rõ hơn mình là ai.

Cảm giác thuộc về một nơi nào đó, một cộng đồng nào đó là cần thiết. Sinh ra là một người nhập cư hay con lai, có thể có những khó khăn nhất định. Hy vọng thế giới càng mở, thì con người ta sẽ mở lòng hơn.
Explorations into being Hafu: Megumi Nishikura at TEDxKyoto 2013

A beautiful mind

Sáng nay, đọc tin thấy bác John Nash vừa mất. Mình đã từng xem một bộ phim về bác này, hồi lâu lâu. Hai bữa nay tự nhiên bạn chồng nhắc nhiều về bác này, và về các nhà toán học tài năng khác nữa.

Tối qua, lần đầu tiên, bạn chồng nói với mình rằng bạn ấy thích ở lại Mỹ. Bạn ý bảo, hồi lúc mới qua anh vẫn thích về Vn nhưng giờ thì anh thích ở lại Mỹ. Mình hỏi lý do lớn nhất khiến bạn ấy muốn ở lại là gì? Bạn ý bảo vì ở đây có nhiều người giỏi. 

Bạn ấy hay kể về một bạn đồng nghiệp ở công ty, bạn này vừa tốt nghiệp phổ thông xong và nghỉ một năm để đi làm. Bạn này là một trong những nguồn cảm hứng của chồng khi đi làm. Nhìn chung, công ty mới có nhiều điều thú vị, nhưng có lẽ thú vị nhất với chồng mình là được làm chung với nhiều người giỏi. Bạn ấy nói, lần đầu tiên anh có cảm giác được làm việc với một người giỏi ở mức world class level thì như thế nào. Bạn chồng vui lắm. 

Mỗi khi đi làm về, chồng mình sẽ hỏi mình hôm nay đi học vui hông, và mình cũng hỏi bạn ấy đi làm vui hông. Mình thấy rất may mắn khi niềm vui lớn nhất của hai đứa không phải là được điểm A hay là được bonus, mà là khi mình léo nhéo kể với bạn ấy làm thế nào để khuyến khích sự phát triển cảm xúc của một đứa trẻ, hay bạn ấy sẽ vừa tủm tỉm vừa kể về một câu đố/một bài toán mà vừa gặp phải hôm nay. 

Thỉnh thoảng bạn ấy vẫn dụ mình, để anh dạy em học toán nhá, hay một sáng cuối tuần bảnh mắt ra bạn ý nhe răng cười anh dạy em code nhá!!! Hai tuần trước mình ngồi ôn lại toán để thi xếp lớp ở trường. Lâu lắm rồi mới làm toán, dù toàn mấy bài dễ nhưng mà mình thích lắm. Có khi hè này ở nhà cho chồng dạy code thiệt. Mình nhớ hồi còn đi học, chiều chiều, bạn chồng hay sang chỗ mình để giảng thuật toán cho mình. Hình như từ những buổi chiều đó, mà mình biết là mình không thể nào theo tin học được nữa :))) 

Bữa trước, mình nằm mơ, thấy mình và chồng về quê sống. Mình đi dạy mẫu giáo, suốt ngày la cà với tụi con nít. Chồng thì ở nhà dạy tin học cho tụi nhỏ, còn có một cái thư viện nhỏ nhỏ ở nhà cho tụi con nít trong xóm tới chơi. 

Con người thật là tuyệt diệu. 

Sài Gòn còn gì vui đâu

Chị bạn của tui, sau nhiều trăn trở, tui nghĩ vậy, hình như đã quyết định về nhà. Chị nói, Sài Gòn còn gì vui đâu. Ừ, còn gì vui đâu.

Tui nhớ, mấy năm về trước, khi tui và chị cùng còn chơi chung trong một câu lạc bộ, hôm sinh nhật CLB, chị cũng nói chị về. Lúc đó tui buồn muốn khóc. Tại lúc đó tui vẫn còn lang thang ở Sài Gòn, mà cái xứ đó còn mấy người hiểu tui, thương tui như chị.

Tui gặp nhiều người thương ở Sài Gòn, mà giờ đi tứ xứ.
Coi chỗ nào vui, chỗ nào an yên thì ghé lại, cớ gì cứ ở mãi xứ nào.

Mệt

Mình mệt rồi. Mệt khi phải nghĩ mình phải về gặp gỡ một cơ số người.

Mình chỉ thèm ngồi yên, với vài người, lần lượt từng người một. Thường thì đầu óc mình hay lang thang, mình mong bọn mình có đủ thời gian và kiên nhẫn ngồi yên để mình về đủ đầy và trọn vẹn cái giây phút đó. Toàn những mối tình xa xôi.

Đã có lúc, mình thèm về một mình, không báo ai cả. Rồi một lúc đẹp trời nào đấy, mình gọi ai đấy, gặp nhau nhé, rồi mình sẽ ngồi chờ, và cười toe toét khi gặp bạn.

Quê Hương

Quê hương là gì hở mẹ
Mà sao ba Đức dạy phải yêu...

Tôi tưởng tượng đến một ngày kia con mình sẽ hỏi tôi câu đó.
Mấy hôm nay mình và bạn chồng đã tranh luận ít nhiều về chuyện chọn quê hương cho con chúng tôi sau này.

Sẽ không cần phải suy nghĩ nhiều nếu chúng tôi đơn giản chấp nhận con chúng tôi (1) là người Việt trên đất Việt hoặc (2) trở thành một người Mỹ (gốc Việt) trên đất Mỹ.

Nếu con có cơ hội được học tập và phát triển tại Mỹ thì đưa con về học ở VN là một quyết định không dễ dàng gì với chúng tôi. Nhưng liệu có dễ dàng hơn khi muốn con vẫn là một người Việt Nam trên đất Mỹ.

Cali là tiểu bang có nhiều người việt nhất ở Mỹ, có nhiều khu người Việt, có nhiều little Sài Gòn. Có lần bạn Đức hỏi vui là nếu sau này con mình hỏi "Sao gọi là little Sài Gòn mà không gọi là little Hồ Chí Minh?" thì sẽ giải thích với con làm sao?

Cuối tuần rồi mình gặp lại một người anh họ. Anh bằng tuổi mình và theo gia đình sang đây từ 20 năm trước. Một cuộc hội ngộ sau 20 năm. Thú thật trong 20 năm ấy, thỉnh thoảng chỉ là những cuộc gọi của những người lớn, mình thì chẳng nhớ kỷ niệm nào về anh cả và cũng chưa một lần trực tiếp liên lạc với anh sau 20 năm. Anh gọi cho mình trước, anh vẫn nói được tiếng Việt vì ba mẹ vẫn bắt phải nói tiếng Việt ở nhà, nhưng anh thú thật anh sử dụng tiếng Việt không tốt lắm, anh dùng tiếng Anh tốt hơn. Mình thấy anh giỏi, anh nói rõ ràng, anh đọc được, viết được, vậy là quá giỏi.

Ký ức về Vn trong anh chỉ là những hình ảnh mơ hồ vụn vặt. Ba anh là người của chính quyền Sài Gòn cũ và chắc sẽ không bao giờ trở về Vn. Nhưng anh nói, có thể mẹ anh muốn về và khi nào bà muốn về anh sẽ đưa bà về.

Bạn gái anh người gốc Nhật và cũng đã sang Mỹ lâu lắm rồi. Bọn mình hỏi "hometown" của chị, thì chị bảo ở một thành phố nào đó nằm giữa Cali.

Tối đó, bốn đứa đi ăn tối ở một quán ăn người Việt, ông chú ở quán đó khá vui tính, hỏi thăm đủ thứ khi thấy mấy đứa Việt Nam. Mình nhớ ông chú đó có nói "chú qua năm 75, mất nước là chú đi luôn".

Bạn Đức suy nghĩ lung lắm, bạn ấy luôn có cảm giác mình là một kẻ xa xứ, luôn tự hỏi tại sao mình chưa thể trở về. Bọn mình sợ nếu sau này dạy con về quê hương, trả lời con thế nào khi con hỏi "tại sao bố mẹ lại bỏ quê hương mà đi?"

Thật ra, mình không nghĩ lung đến thế khi quyết định theo chồng xa xứ. Quê hương nó ở trong lòng mình, nó ở trong nỗi nhớ niềm thương với những người đã gắn bó với mình suốt chừng ấy năm. Hơn 23 năm ký ức đủ để mình sống xa xứ vài năm, để mình biết nhớ và biết rằng mình luôn có một nơi chốn quay về.

Nếu sau này con mình xa xứ,
Mình muốn con mình có nhiều kỷ niệm với quê hương, sẽ có những mùa hè Việt Nam, sẽ có những trung thu hay Tết nhất Việt Nam...
Mình muốn con mình nếu có ai hỏi quê con ở đâu, con sẽ nói là con sinh ra ở abc, nhưng con cũng có quê ở VN nữa.
Mình muốn con mình khi đủ lớn để biết yêu biết nhớ, con sẽ một lần trở lại VN, bằng những thôi thúc trong chính bản thân con muốn tìm về nguồn cội.

Mình không biết mình có yêu quê hương không, nhưng mình yêu một tỉ thứ, một tỉ niềm vui, một tỉ kỷ niệm với nơi mình sinh ra và lớn lên.
Rồi con mình cũng sẽ có một tỷ thứ để yêu để nhớ về nơi nó sẽ được sinh ra và lớn lên, nhưng mình cũng mong con mình có cơ hội để yêu thêm vài mươi thứ ở nơi mà bố mẹ nó đã sinh ra và lớn lên.

Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bướm vàng bay
Quê hương là con diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng 
Quê hương là con đò nhỏ 
Êm đêm khua nước ven sông
....

(Quê hương - Đỗ Trung Quân)